Skrzelopłaszcz[1] (ang. Gill Mantle; w języku Na'vi: txampaysye) – morskie zwierzę żyjące na Pandorze.
Anatomia[]
Skrzelopłaszcz to pełen gracji, półprzezroczysty morski bezkręgowiec, który przywodzi na myśl rozłożystą meduzę. Ciało zwierzęcia w większości składa się z dwóch par płetw, służących do poruszania się w wodzie, przy czym przednia para jest mniejsza od tylnej. Sześć mackowatych odnóży służy do przyczepiania się do pleców Na'vi, z którymi żyją w symbiozie. Dodatkowe macki będące przedłużeniem płetw są wyposażone w setki mikroskopijnych paralizatorów i są zabójcze dla małych ryb i zwierząt. Stosunkowo małe ciało główne składa się z otworu gębowego, mózgu i innych kluczowych organów.
Gatunek ten nie wykształcił układu oddechowego. Zamiast tego całe jego ciało działa jako swoiste płuco, wchłaniające tlen rozpuszczony w wodzie. Zwierzę ma niebieskawą barwę, z kolei w ciemności wykazuje różowo-pomarańczową bioluminescencję, emitowaną przez małe enzymatyczne receptory na krawędziach płetw.
Siedlisko[]
Gatunek ten można spotkać w oceanach, m.in. we Wschodnim Morzu. Występuje na różnych głębokościach, ale najczęściej pływa przy powierzchni wody.
Odżywianie[]
Skrzelopłaszcz jest wszystkożercą, a jego ofiarą padają mikroorganizmy planktonopodobne oraz małe ryby i inne wodne zwierzęta.
Tryb życia i zachowanie[]
Życie i polowanie zwierzęcia sprowadza się do powolnego przesuwania się w wodzie z bardzo niską prędkością, spowodowaną dużą powierzchnią dającą opór i nieumięśnionymi płetwami. Czyni to skrzelopłaszcza bardzo podatnym na ataki drapieżników, takich jak akula lub ślizgacz.
Naukowcy wysnuli hipotezę, że skrzelopłaszcz ko-ewoluował z morskimi Na'vi i żyje z nimi w symbiotycznym związku. Łącząc się ze zwierzęciem poprzez kuru, Na'vi otrzymuje od niego tlen pozwalający mu przebywać dłużej pod wodą, z kolei skrzelopłaszcz ma zapewniony szybki środek transportu, a tym samym dostęp do nowych rejonów do polowania, oraz ochronę przed drapieżnikami. Paraliżujące macki skrzelopłaszcza są nieszkodliwe dla Na'vi.
Znaczenie w kulturze Na'vi[]
Metkayina połączeni ze skrzelopłaszczami
Zwierzę jest wartościowym partnerem morskich Na'vi, m.in. klanu Metkayina, ponieważ pozwala im przedłużyć czas spędzany pod wodą. Połączywszy się z Na'vi przez tsaheylu, skrzelopłaszcz pełni funkcję naturalnej butli tlenowej, dostarczając życiodajny gaz poprzez złącze nerwowe.
Ludzcy badacze często porównują kształt skrzelopłaszcza do motylich, a nawet anielich, skrzydeł. Podobieństwo jest szczególnie widoczne, gdy Na'vi przyczepi skrzelopłaszcz do swoich pleców.
Pojawienie się[]
- Avatar: Istota wody
- Avatar: The Way of Water: The Visual Dictionary
- The Art of Avatar: The Way of Water
- Pandorapedia
Avatar: Istota wody[]
Zwierzę pojawia się w filmie dwukrotnie, po raz pierwszy, gdy klan Metkayina wprowadza rodzinę Sullych w zwyczaje podwodnego życia; Ronal i Tsireya pokazują dzieciom, jak korzystać ze skrzelopłaszcza, po czym korzystając z niego zrywają pożywienie z morskich źródeł.
Pojawia się również w jednej z końcowych scen, gdy Kiri ratuje Neytiri i Tuktirey z tonącego wraku Smoka Morskiego.
Galeria[]
Źródła[]
- Joshua Izzo: Avatar: The Way of Water: The Visual Dictionary, str. 120–121
- Joshua Izzo, Simon Beecroft: The World of Avatar: Updated Edition, str. 63
- Pandorapedia – Gill Mantle
Przypisy[]
- ↑ Nieoficjalne polskie tłumaczenie.